Verborgen parel: One flew over the cuckoo’s nest

Je kan One flew over the cuckoo’s nest op twee manieren kennen: als film met Jack Nicholson, of als boek van schrijver Ken Kesey. Historisch gezien was laatstgenoemde een stuk belangrijker. Deze verborgen parel groeide uit tot het lijfboek van de hippie-generatie.

Start van de hippiecultuur

Toen het boek in 1962 uitkwam was het een instant succes. Na de muffe jaren vijftig waren grote groepen mensen toe aan een frisse wind, een ander geluid en One flew over the cuckoo’s nest gaf dat als geen ander. Door de rebelse boodschap groeide het boek uit tot een van de belangrijkste boeken van de jaren zestig. Schrijver Ken Kesey groeide op zijn beurt uit tot een van de grote inspirators van de wereldwijde hippie beweging die in de jaren erna zou volgen.

Het verhaal

In One flew over the cuckoo’s nest belandt de rebelse hoofdpersoon Randle Patrick McMurphy in een gesticht. Hij zet binnen een mum van tijd de boel op stelten, door consequent in te gaan tegen het ijzeren gezag van de leiding. Gaandeweg het verhaal wordt steeds onduidelijker wie er nu gek is… De gekken, of de stijve instituties die mensen tegen hun wil in gevangen houdt. Het gedachtengoed inspireerde volksstammen jongeren om in opstand te komen tegen gezag en de autoriteiten om hen heen.

De schrijver

Schrijver Ken Kesey was misschien nog wel een kleurrijker rebel dan zijn verzinsel. In 1959 nam Kesey namelijk deel aan staatsexperimenten van de CIA met allerlei soorten drugs, waaronder LSD. Het experiment werd gestaakt, maar Kesey was verkocht. Hij legde beslag op grote hoeveelheden LSD, verzamelde een groep mafkezen, vrijheidszoekers en Hells Angels om zich heen, beschilderde een oude schoolbus en trok Amerika in om mensen te ‘bevrijden’ met The Electric Kool-Aid Acid Test. Over deze bonte avonturen schreef Tom Wolfe in 1969 het gelijknamige tijdsdocument. Kesey zelf groeide uit tot grote inspirator van de hippiebeweging die jaren later de wereld in brand zou zetten.

Appendix: nog meer bekenden

Voor de echte boek-o-fielen: de avonturen van Ken Kesey raken nog meer literaire verhalen uit die periode:
- Zo was de een van de belangrijkste kompanen van Kesey tijdens The Electric Kool-Aid Acid Test een figuur genaamd Neal Cassady. Deze man speelde al eerder een hoofdrol in een klassiek meesterwerk. In de cultbijbel van de jaren vijftig: On the road van Jack Kerouac.
- Waar in de jaren zestig drugs was, kon gonzo-schrijver Hunter S Thompson niet ontbreken. De schrijver die later beroemd zou worden met Fear and Loathing in Las Vegas bezocht veelvuldig de feesten van Kesey. History is a small world….